ppm คืออะไร ???

หน่วยวัด ppm และ ppt คืออะไร


ถ้าพูดถึงเรื่องหน่วยวัด ppm และ ppt  หลายท่านที่มีความรู้อยู่แล้วอาจตอบได้เลยว่าคืออะไรและมีความเกี่ยวข้องกับการทำงานหรือการใช้ชีวิตประจำวันอย่างไร   แต่หลายท่านอาจไม่แน่ใจในคำตอบ  ในที่นี้จะได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว

1.Part Per Million (ppm) หมายถึง หนึ่งส่วนในล้านส่วน(1 ใน 1,000,000) หน่วยวัด PPM ที่เรามักจะพบเจอส่วนใหญ่แล้วจะเป็นเรื่องของสิ่งแวดล้อมในงานอุตสาหกรรมหรือตามหน่วยงานต่างๆ เช่น การวัดค่ามลพิษทางอากาศ หมายถึงส่วนของปริมาณก๊าซพิษในปริมาณของอากาศล้านส่วน หรือปริมาณของตัวถูกละลายในสารละลายล้านส่วน นั่นเอง

2. Part Per thaosand (ppt) หมายถึงหนึ่งส่วนในพันส่วน(1 ใน 1,000) เป็นหน่วยที่ใช้ตวง  ซึ่งจะมีความหมายเดียวกันกับ ppm แต่จะมีสัดส่วนที่มากกว่า

หลายคนอาจสามารถตอบได้ตั้งแต่ต้นทันทีว่า  ppm. นั้น เท่ากับ mg/l (ซึ่งถูกต้อง แต่ขอเน้นว่าเฉพาะในเรื่องความเข้มข้นของมลพิษน้ำเท่านั้น) อย่างไรก็ตาม บางคนเมื่อถูกถามต่อไปว่า ทำไมถึงเท่ากัน อาจตอบไม่ถูก เพราะจำว่ามันเท่ากันเท่านั้น ดังนั้น เพื่อเพิ่มความเข้าใจ ในที่นี้จะพิสูจน์ให้เห็นว่าทำไม ppm. ถึงเท่ากันกับ mg/l
จากนิยามข้างต้นสรุปง่ายๆ ดังนี้
ppm. คือ  1/10^6(สิบยกกำลัง6)
ส่วน mg/l  คือ ปริมาณสาร (mg)/ น้ำ 1ลิตร
และเนื่องจากคุณสมบัติของน้ำ(น้ำกลั่น) ในทางปฏิบัติโดยทั่วไปแล้ว น้ำ 1 ลบ.ม.หนัก 1 ตัน หรือ 1,000 กิโลกรัม (kg) และน้ำ 1 ลบ.ม. เท่ากับ 1,000 ลิตร นั่นหมายความว่า น้ำ 1 ลิตรหนัก 1 kg
จาก mg/l ข้างต้น แทนค่า น้ำ 1 ลิตร ด้วย 1 kg จะได้  mg/kg
และจากการแปลงค่า prefix ของหน่วย คือ 1 kg เท่ากับ 10^6 mg แทนค่าได้  mg/10^6 mg เมื่อตัด mg ทั้งเศษและส่วนออก จะได้ 1/10^6
จะเห็นได้ว่า เฉพาะในกรณีความเข้มข้นของมลพิษน้ำนั้น mg/l  จึงเท่ากับ ppm. สำหรับหน่วยความเข้มข้นของมลพิษอากาศ คงไม่โชคดีเหมือนของมลพิษทางน้ำ (mg/l = ppm.)

ppm = part per million

1 mg  = 0.001 g
1 kg = 1000 g

กรณีของน้ำ ซึ่งเราจะนิยามให้ ความหนาแน่นของน้ำมีค่าเท่ากับ 1 g/ 1 ml
ดังนั้นน้ำ 1 ลิตร (liter) = 1000 ml จะมีน้ำหนักเท่ากับ  1000 g = 1 kg

ดังนั้น 1 mg ต่อ 1 kg  ถ้าทำเป็นหน่วย mg เหมือนกัน  จะเท่ากับ 1 mg  ต่อ 1000 x 1000 mg = 1 mg ต่อ 1,000,000 mg

หรืออีกความหมายคือ

1 mg  = 10^-3 g
1 kg = 10^3 g

ซึ่งก็คือห่างกัน 1,000,000 ส่วน


ทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ppm

คำว่า ppm นั้นย่อมาจาก parts-per-million หรือหนึ่งในล้านส่วน ถ้าเราแปลง ppm เป็นตัวเลขนั้นหมายถึง 1 ÷ 1,000,000 = 0.000001 = 10^−6 (สิบยกกำลังลบ6)

ตัวอย่าง หากเราบอกว่านาฬิกาเรือนหนึ่งมีค่าความผิดพลาดอยู่ที่ 20 ppm วินาที นั้นหมายความว่าเวลาเราดูเวลาจากนาฬิกาเรือนนี้จะมีโอกาสที่เวลาจะเดินผิดพลาดได้ 20 วินาที จาก 1 ล้านวินาที
ถ้าคิดต่อว่าถ้าเทียบแล้ว 1 วันแล้วเวลาเดินผิดไปกี่วินาทีเราสามารถคำนวณได้ว่า
86400 x (20 ÷ 1,000,000) = 1.728
นั้นแสดงว่าค่าความผิดพลาดที่ 20 ppm วินาที ทำให้เวลาเดินผิดพลาด 1.728 วินาทีต่อวันนั้นเอง

นอกจาก ppm แล้วยังมี
ppb (parts-per-billion, 10^−9, 1 ÷ 1,000,000,000) หนึ่งในพันล้านส่วน
ppt (parts-per-trillion, 10^−12 , 1 ÷ 1,000,000,000,000) หนึ่งในล้านล้านส่วน
ppq (parts-per-quadrillion, 10^−15, 1 ÷ 1,000,000,000,000,000) หนึ่งในพันล้านล้านส่วน

ขอบคุณที่มา : https://www.ba-na-na.net/tag/ppm

Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
0
Cool Number